۲۵۰۰ سال روابط ایرانی-یهودی

از رهاییِ یهودیان به‌دستِ کوروشِ بزرگ تا پیمان کوروشِ فردا؛ سفری در هزاره‌ها تاریخِ مشترک، همکاری و احترامِ دوسویه

از کوروشِ بزرگ (۵۳۹ پیش از میلاد)
تا شراکتِ فردا (۲۰۲۶ به بعد)

خط زمانی تاریخی: ۲۵۰۰ سال روابط

رویدادها و نقاط عطف مهم در روابط ایرانی-یهودی از دوران باستان تا عصر جدید

539 BCE

کوروشِ بزرگ یهودیان را از اسارتِ بابل می‌رهاند و فرمانِ تاریخیِ بازگشت به اورشلیم را صادر می‌کند

516 BCE

معبدِ دوم در اورشلیم، با پشتیبانی و هزینهٔ ایرانیان، به پایان می‌رسد

458 BCE

عزرا با پشتیبانیِ شاهانِ ایران به اورشلیم بازمی‌گردد تا شریعتِ یهود و آیینِ معبد را از نو زنده کند

444 BCE

نحمیا با اجازه و پشتیبانیِ اردشیرِ یکم، دیوارهای اورشلیم را بازمی‌سازد

331 BCE

اسکندر ایران را فتح می‌کند؛ دورانِ فرمانرواییِ یونانی آغاز می‌شود، اما خودگردانیِ یهودیان برجا می‌ماند

247 BCE

با برآمدنِ اشکانیان، جامعه‌های یهودی در بابل و ایران شکوفا می‌شوند

224 CE

با برآمدنِ ساسانیان، حوزه‌های علمیِ یهودی رونق می‌گیرند و تلمودِ بابلی شکل می‌گیرد

500 CE

تلمودِ بابلی به پایان می‌رسد و دانشِ یهودیِ ایران به دوران طلاییِ خود می‌رسد

642 CE

با فتحِ اسلامیِ ایران، یهودیان در پناهِ حاکمانِ تازه، جایگاهِ اهلِ ذمّه می‌یابند

1501 CE

صفویان تشیّع را دینِ رسمی می‌کنند؛ دورانی دشوار برای جامعه‌های یهودی آغاز می‌شود

1925 CE

پهلوی‌ها نوسازیِ ایران را آغاز می‌کنند، به یهودیان حقوقِ برابر می‌دهند و محدودیت‌های دینی را برمی‌دارند

1950 CE

محمدرضاشاه پهلوی اسرائیل را در عمل به رسمیت می‌شناسد و همکاریِ گسترده آغاز می‌شود

1979 CE

انقلابِ ۱۳۵۷ همکاریِ ایران و اسرائیل را پایان می‌دهد و جامعهٔ یهودی با دشواری‌های تازه روبه‌رو می‌شود

2025 CE

چشم‌اندازِ پیمان کوروش برای زنده‌کردنِ شراکتِ تاریخیِ ایرانی-یهودی پدیدار می‌شود

بلندخوانِ ویژه

شهرِ استر

در همدان، دری یک‌متری هر زائر را وامی‌دارد سر خم کند — در برابرِ ملکه‌ای یهودی که از درونِ دربارِ ایران قومِ خود را نجات داد. داستانِ آرامگاه استر و مردخای، مهم‌ترین زیارتگاهِ یهودیِ ایران.

خواندنِ داستان

۲۵۰۰ سال در اعداد

2,500+
سال روابط مستند
6
سلسله‌های ایرانی
25+
نسل‌های همکاری