ایران، خودش را آزاد می‌کند

سال‌هاست که دربارهٔ «مردم ایران» طوری حرف می‌زنند انگار توده‌ای بی‌چهره‌اند که باید نجاتشان داد. اما ایرانِ امروز چهره دارد، نام دارد و صدا دارد. این‌جا چند تن از همان نام‌ها را می‌شناسیم — نه به‌عنوان قربانی، که به‌عنوان سازنده و مبارز.

جرقه: ژینا (مهسا) امینی

شانزدهم سپتامبر ۲۰۲۲، ژینا امینی، دخترِ بیست‌ودو سالهٔ اهل سقز، در بازداشتِ گشت ارشاد جان باخت. مرگِ او پایانِ یک داستان نبود؛ آغازِ داستانی تازه بود. سه واژه — «زن، زندگی، آزادی» — از کوچه‌های تهران تا دانشگاه‌های جهان تکرار شد. ژینا جاویدنامِ این جنبش است؛ نه قربانیِ منتظرِ ترحم، بلکه نامی که نسلی را به پا خیزاند.

منشور مهسا: لحظه‌ای که هشت صدا یکی شدند

فوریهٔ ۲۰۲۳، در دانشگاه جورج‌تاون، هشت تن از شناخته‌شده‌ترین چهره‌های ایرانیِ بیرون از کشور روی یک صحنه ایستادند و ائتلافی به‌نامِ «همبستگی برای دموکراسی و آزادی در ایران» را اعلام کردند. دهمِ مارس ۲۰۲۳ «منشور مهسا» را منتشر کردند: پیمانی برای ایرانی آزاد، دموکراتیک و سکولار.

یک نیایش کنارِ دیوار: اورشلیم، آوریل ۲۰۲۳

آوریل ۲۰۲۳، شاهزاده رضا پهلوی به اسرائیل سفر کرد. در یادِ واشم، بنای یادبودِ هولوکاست، ایستاد و سخنی گفت که حکومتِ تهران هرگز نمی‌گوید:

روزِ بعد، با کیپا بر سر، کنارِ دیوارِ غربی ایستاد و برای «روزی که مردمِ نیکِ ایران و اسرائیل بتوانند دوستیِ تاریخی‌مان را از سر بگیرند» دعا کرد. در تل‌آویو گفت که ایرانیان و اسرائیلی‌ها می‌دانند شریکِ راهبردیِ یکدیگر بودن چقدر برای آیندهٔ هر دو ملت مهم است.

داده، نه ادعا: ایرانیان دربارهٔ اسرائیل چه می‌گویند

«مرگ بر اسرائیل» شعارِ حکومت است، نه مردم. بزرگ‌ترین نظرسنجیِ مستقلِ ایرانی این را در عدد نشان می‌دهد:

این نگاه به اسرائیل، از سرِ نیاز به نجات نیست؛ از سرِ حافظه است. ملتی که کوروش پرچمِ آزادی‌اش را برافراشت، خوب می‌داند که همسایگی می‌تواند به‌جای دشمنی، دوستی باشد.