نگاهِ اسرائیلی از دلِ واقعیتی سخت برمیآید. اسرائیلیها موشکها را بالای سرِ تلآویو دیدهاند و شبها را در پناهگاه گذراندهاند؛ ترسشان واقعی است. اما در همین ملت، یک پُلِ زندهٔ ربعمیلیوننفری بهسوی ایران کشیده شده است.
جنگی که پشتِ سر گذاشتند
اسرائیلیها در جنگِ دوازدهروزهٔ ژوئن ۲۰۲۵ و بارِ دیگر در سالِ ۲۰۲۶ رویاروی جمهوری اسلامی ایستادند. در گرماگرمِ آن رویارویی، حمایتِ افکار عمومیِ یهودیِ اسرائیل کمسابقه بود:
از یهودیانِ اسرائیل از عملیات علیه جمهوری اسلامی حمایت کردند (۸۲٪ از کلِ نمونه) — نظرسنجیِ مؤسسهٔ دموکراسیِ اسرائیل، ۲ تا ۳ مارس ۲۰۲۶.
جنگ میتواند سایتِ هستهای را بزند، اما دوستی نمیسازد. آزادیِ ایران کارِ اسرائیل نیست — کارِ ایرانیان است. اسرائیل میتواند همسایه باشد، نه ناجی.
صلح همان چیزی است که جنگ هرگز نمیتواند بدهد. و ایران را تنها ایرانیان میتوانند آزاد کنند.
پُلِ زنده: ربعمیلیون اسرائیلیِ ایرانیتبار
بیش از دویستهزار یهودیِ ایرانی در اسرائیل زندگی میکنند — تا نزدیکِ ربعمیلیون نفر با ریشهٔ ایرانی. آنها فارسی را در آشپزخانهها، در ترانههای عروسی و در لالاییِ شبانه با خود آوردهاند. اینها نه غریبه، که خویشاوندند.
ریتا: صدایی که از دیوار گذشت
ریتا یَهانفَروز سالِ ۱۹۶۲ در تهران زاده شد و هشتساله بود که به اسرائیل مهاجرت کرد. سالِ ۲۰۱۲ آلبومی تماماً فارسی بهنامِ «همهٔ شادیهایم» منتشر کرد. ایرانیان از سراسرِ دنیا برایش پیام فرستادند و در ایران هوادارانی یافت.
«ترانههای آلبومِ فارسیام، موسیقیِ متنِ کودکیام هستند. مادرم صدای زیبایی داشت و همیشه این ترانههای سنتی را برایم میخواند، حتی وقتی در اسرائیل بودیم؛ همیشه تکهای از ایران در من بود.»
«باورتان نمیشود چه ایمیلهایی از مردمِ ایران میگیرم. به من میگویند چقدر دوستم دارند و چقدر اسرائیل را دوست دارند.»
مِناشه امیر: شصت سال رادیو به فارسی
دهههاست که رادیوی فارسیِ اسرائیل با شنوندگانی در داخلِ ایران سخن میگوید — و سالها شناختهشدهترین صدای آن، مِناشه امیر بود؛ یهودیِ ایرانیتباری که ریاستِ بخشِ فارسیِ رادیوی اسرائیل را بر عهده داشت و در برنامهاش تماسهای زندهٔ شنوندگانی را پاسخ میداد که پنهانی از داخلِ ایران زنگ میزدند. برای نسلی از ایرانیان، صدای او پنجرهای به آن سوی دیوار بود.
از کوروش تا پیمان کوروش
سالِ ۵۳۸ پیش از میلاد، کوروش بزرگ یهودیان را از اسارتِ بابل رهانید — نخستین رهاننده، ایران بود. پیمانِ ابراهیم در سال ۲۰۲۰ دری میان اسرائیل و همسایگانش گشود؛ پیمان کوروش فصلِ ایرانیِ همان داستان است. این نه ترحم است و نه نجات، بلکه تسویهٔ بدهیِ دوطرفهای ۲۵۰۰ ساله میان دو ملتِ کهن.
دربارهٔ پیمان کوروش بخوانید